edebiyad Ve Sanat Akademisi
 

Üye Girişi

Duyurular
» Lüften Sitemize Uyduruk isimler ve Nıckler ile üye olmayınız. Bu tip üyelikler silineceğinden lütfen bizi uğraştırmayınız.

» Sitemize Üye olarak Belge Yollayabilir, Kaynak ve yazar adını kullanmak kaydıyla Yöneticilerimize başvurarak kopya alabilirisiniz

»  ESA'ya üye olmayan ve ESA ya katkıda bulunmayanların YAZI indirme talepleri karşılanmayacaktır. Emege Saygı Lütfen

» ARAMIZA YENİ KATILAN ÜYELERİMİZ:Edebî yâd ederek, edebiyat ve sanat için sağladığımız kaynaklarımız ve paylaşımlarımızla,ülkemiz kültür ve sanatı adına yola çıkan bu kervana katılmanız bizleri mutlu etmiştir. hedeflediğimiz her menzilde birlikte olabilmeyi temenni ederiz sevgilerimizle...

» ESA'nın Özgün ve Akademik Yazılarını çalan Kaynak ve Yazar adı vermeyen siteler ve şahıslara telif haklarıınca dava açılacaktır. Çaldığınız yazılarımızı silin.

BAŞLICA DENEME YAZARLARIMIZ VE ESERLERİ
Anasayfa - Edebiyat - Çağdaş Edebiyat Sahaları Topluluklar
Genel Değerlendirme :
Yazan :ESA
13 Eylül 2012 Perşembe






BAŞLICA DENEME YAZARLARI



Yazarın herhangi bir konuda kendi kendisi ile konuşuyormuş gibi yazdığı  kesin hükümlere varmadan samimi bir üslupla oluşturduğu yazılardır. Özgürce seçilen bir konuda, yazarın kendi kendiyle konuşma havası içinde yazdığı yazı türüdür. Yazının konusu yazarın o anda aklına geliveren bir konu görünümündedir. Öğretici ve düşünsel yanı da vardır.

"Denemede bilimsel yazılardaki kuruluk ve şematiklik bulunmaz. Düşünce, şiirsel, akıcı, samimî bir üslûpla sunulur. Bu bakımdan deneme yazılarının geniş halk yığınlarınca kolayca ve rahatlıkla okunabilme özelliği vardır. Deneme yazarı yazısını yazarken bir anlamda kendi kendisiyle diyalog içindedir. Kendi zihinsel âleminde düşünce temrinleri yapar" (  Doç. Dr. Nurullah ÇETİN, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öteki Türler, .anadolu.edu.tr/aos/kitap/IOLTP/227 )

 
Denemenin belirleyici özellikleri nelerdir?
• Makale gibi fikir plânıyla yazılır.
• Yazar anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir. Bilimselden çok kişisel görüşünü açıklar, okuyucusunu kendisi gibi düşündürme kaygısı yoktur, zaten ispatlanabilecek konular denememenin konuları arasında değildir.
• Günübirlik yazılardır.


Deneme, Avrupa edebiyatında Fransız Montaigne ile başlamış ve dünya edebiyatına yayılmış bir edebi türdür. Türk edebiyatında ise Tanzimat sonrasında, Servet-i Fünûn döneminde deneme türünde eserler verilmiştir. Fakat deneme türündeki asıl çalışmalar  Cumhuriyet döneminde gerçekleşir.  Aşağıda Cumhuriyet döneminde deneme türünde eserler veren başlıca yazarlarımız ve deneme türünde verdikleri eserler sıralanmıştır.




 BAŞLICA DENEME YAZARLARIMIZ VE ESERLERİ



Nurullah Ataç,



(1898-1957)


Türk eleştirmen, denemeci, yazar, şair. Eleştiri ve deneme alanı dışında hemen hemen yapıt vermeyen sayılı yazarlardan biridir.
İstanbul'da doğdu. Nurullah Ataç'ın babası Mehmet Ata başarılı bir bürokrat idi. İlkokuldan sonra Galatasaray Lisesi'nde 4 yıl okudu. Daha sonra eğitimini İsviçre'de sürdürdü.  Babasının ölümünün ardından 1919'da İstanbul'a döndü. 1922 yılına kadar İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ni sürdürdü tamamlayamadı. Fransızca öğretmenliği ve çevirmenlik yaptı. 1945'den sonra Cumhurbaşkanlığı çevirmeni olarak görev yaptı.

Tüm kitapları Can Yayınları'ndan ve Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkmıştır. Varlık Yayınları'ndaki ilk baskılar:

    Karalama Defteri-Sözden Söze (1952)
    Ararken-Diyelim (1954)
    Söz Arasında (1957)
    Okuruma Mektuplar (1958)
    Günce (1960)
    Prospero ile Caliban (1961)
    Söyleşiler (1962)
    Günce 1-2 (1972)
    Dergilerde (1980)
    Günlerin Getirdiği (1946)





SUUT KEMAL YETKİN



( 1903, Şanlıurfa, ) - (ö. 1980), Türk edebiyatçı, denemeci, edebiyat profesörü.
Yazın yaşamına Suut Saffet takma adıyla şiir ve mensur şiirler yazarak başladı. Estetik, sanat, felsefe, resim konularındaki yapıtlarının yanı sıra, deneme türünde yapıtlar vermiştir. Edebiyatın türlü konuları üzerinde özlü düşüncelerini kaleme alan deneme türünün en başarılı temsilcilerinden olmuştur. 1959-1963 yılları arasında Ankara Üniversitesi Rektörlüğünde bulunmuştur.

 Bazı eserleri


    Şiir Üzerine Düşünceler
    Günlerin Götürdüğü
    Yokuşa Doğru
    Düşün Payı
    Estetik
    Metafizik
    Edebiyat Konuşmaları
    Edebiyat Üzerine
    Yarına İnanmak
    Yazılanı Yaşama
    Canım kitap






SALAH BİRSEL



 (d. 1919, Bandırma - ö. 1999, İstanbul), Şair deneme ve inceleme yazarı. Bandırma’da doğdu. İzmir Erkek Lisesi (şimdiki adıyla İzmir Atatürk Lisesi), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü öğrenimlerinden sonra, İstanbul Nişantaşı Ortaokulunda Fransızca öğretmenliği yaptı. Bankacılık, iş müfettişliği, Edebiyat Fakültesi Kitaplık Müdürlüğü görevlerinde çalıştı, Ankara’da Türk Dil Kurumu Yayın Kolu Başkanlığı görevlerinde çalıştı. Ankara Üniversitesi Basımevi Müdürlüğü’nden emekli oldu.

 Denemeleri

        Kurutulmuş Felsefe Bahçesi
        Yapıştırma Bıyık
        Paf ve Puf
        Şiir ve Cinayet
        Halley Kimi Kurtarır
        Amerikalı Tolstoy
        Bir Zavallı Sarı At
        Şişedeki Zenci
        Asansör
        Kediler
        Hafiyeler Önde Gider
        Kahveler Kitabı
        Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu
        Boğaziçi Şıngır Mıngır
        Sergüzeşt-i Nono Bey ve Elmas Boğaziçi
        İstanbul-Paris






CEMİL MERİÇ



 (12 Aralık 1916, Reyhanlı - ö. 13 Haziran 1987, İstanbul), Türk yazar ve düşünür. Gerçek ismi Hüseyin Cemil'dir.

Pertevniyal Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümünde bir süre okudu. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. 1955'te görme yetisini kaybetti.

 Deneme

    Mağaradakiler (1978),
    Bu Ülke (1974, 1985)


SABAHATTİN EYÜBOĞLU


d. Akçaabat, 1908 – ö. İstanbul, 13 Ocak 1973), Türk yazar, akademisyen ve çevirmen.
Sabahattin Eyüboğlu çok geniş bir konular alanı üzerinde yazılar yazmış, günümüzde de referans kabul edilen çeviriler gerçekleştirmiş, bu arada kısa metrajlı filmler de yapmıştır.

 Deneme - inceleme

    Avrupa resminde gerçeklik duygusu (1952),
    Fatih albümüne bakış (1952),
    Mavi ve kara (1961),
    Yunus Emre'ye selam (1966),
    Yunus Emre (1971),
    Sanat üzerine denemeler (1974),
    Pir Sultan Abdal (1977),
    Köy Enstitüleri üzerine (1979),
    Diyelim Söz Arasında (Deneme)*ÖGŞ*
    Kırkpınar [Düzenleme] (1977)





İSMAİL HABİB SEVÜK



1892, Edremit – ö. 17 Ocak 1954 İstanbul), Türk yazar, edebiyat tarihçisi, gazeteci, siyasetçi.

Kurtuluş Savaşı boyunca Anadolu’da çıkarılan çeşitli gazetelerde Milli Mücadeleyi destekleyen yazılar kaleme alan yazar, Cumhuriyet döneminin ilk edebiyat tarihi kitabı olan “Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi” adlı eserin yazarıdır. VII. T.B.M.M’de Sinop milletvekili olarak yer almıştır (1943-1946).

 Eserleri

    Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi, 1925.
    Edebi Yeniliğimiz, 1931-32. (Türk Teceddüd Edebiyatı Tarihi'nin geliştirilmiş baskısıdır)
    Tanzimattan Beri, 1940.
    Tuna'dan Batı'ya, 1935-44.
    O Zamanlar, 1936.(Kurtuluş savaşı anıları)
    Atatürk İçin, 1939.
    Avrupa Edebiyatı ve Biz, 1940-41.
    Edebiyat Bilgileri, 1942.
    Yurttan Yazılar, 1943.
    Türk Güreşi, 1946
    Mevlana, 1954.
    Yunus Emre, 1954.





RUŞEN EŞREF ÜNAYDIN



Ruşen Eşref Ünaydın (d. 1892 İstanbul - ö. 21 Eylül 1959 İstanbul), Türk siyasetçi ve diplomat.

Galatasaray Sultanisi'ni ve Edebiyat Fakültesi'ni bitirdi. Askeri Baytar Âlisi'nde, Darülmuallimini Âli'de, Türkçe ve Fransızca öğretmenliği yaptı. Yazarlık hayatına 1914'te mütercimlikle başladı. 1918'de Yeni Gün muhabiri olarak Kafkasya'ya, Tasviri Efkar muhabiri olarak Sivas'a gitti. Dergi ve gazetelerde mülakat ve gezi türünde yazıları yayımlandı.

1920'de Anadolu hükümetinin çağrısı üzerine İnebolu yoluyla Ankara'ya gitti; Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. 1922 yılında Buhara elçiliği başkatibi oldu. Lozan Konferansı'nda matbuat müşavirliği yaptı. TBMM II., III. ve IV. dönemlerinde Afyonkarahisar Milletvekili olarak görev yaptı. Riyaseti Cumhur Umumi Katipliği'nde (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği), Tiran, Atina, Budapeşte elçiliğinde ve Roma, Londra ve Atina Büyükelçiliğinde bulundu. 1937 yılında yapılan Trakya Manevraları'na katılarak yabancı heyetlere eşlik etti. 1952'de emekliye ayrıldı

Diyorlar ki, Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal’le Mülakat,
Geçmiş Günler, Ayrıntılar, Damla Damla, Boğaziçi Yakında,
Atatürk’ün Hastalığı





ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR


 (d. 1897, Edirne - ö. 25 Mart 1976), Türk yazar, düşün adamı, iktisatçı, tarihçi.

Kadro Dergisi'nin kurucularından ve Kadro Hareketi'nin önderlerindendir. Türk tarihinde önemli rol oynayan kişilikleri inceleyen eserleri ile ünlenmiştir. Kendi yaşamını anlattığı Suyu Arayan Adam(1959), Atatürk ve İnönü dönemlerini incelediği üçer ciltlik Tek Adam (1963-65) ve İkinci Adam (1966-68) adlı kitapları en ünlü eserleridir.

Çeşitli dönemlerde farklı ideolojileri savunan Aydemir, ülkesinin kurtuluşu ve ilerlemesi gibi temel bir hedefe sahipti. Gençliğinde Turancı; 1920-1927 yılları arasında Türkiye Komünist Partisi yöneticisi; 1927 sonrasında Kemalist rejimin savunucusu ve kuramcısı olarak çalıştı



Eserleri: Tek Adam, İkinci Adam, Makedonya'dan Ortaasya'ya
Enver Paşa, Suyu Arayan Adam, Menderes'in Dramı, İnkılap ve
Kadro, Lenin ve Leninizm, Cihan İktisiyadında Türkiye, İktisad
Mücadelesinde Köy Muallimi (makale) Halk İçin İktisad Bilgisi
(makale) Türkiye Ekonomisi (inceleme-araştırma Ders Kitabı)
Toprak Uyanırsa (roman) İhtilalın Mantığı (inceleme)
Kahramanlar Doğmalıydı (roman) Kırmızı Mektuplar ve Son
Yazılar (mektup - makale) Lider ve Demagog


ŞEVKET RADO


Şevket Rado, gazetecilik dışında dönemin Zoğrafyon Lisesi'nde Sosyoloji, St.Joseph Lisesi'nde ise edebiyat öğretmenliği yaptı. Öte yandan, İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde yazı türleri adlı dersi yürüttü. Bunların dışında, 5 yıl süreyle İstanbul Radyosu'nda her hafta aile sohbetleri programı yaptı.

1956'da Hayat Dergisini çıkardı. Hayat dergisi, daha ilk sayısında 193.000 adet satarak Türkiye’de rekora imza attı. Bu rakam, 1958–1968 yılları arasında ise, 200.000'lere kadar çıktı.

Rado Eserleri: Hayat Böyledir,Tatlı Dil, Aile Sohbetleri, Saadet
Yolu, Eşref Saati, Ümit Dünyası, 50. yılında Sovyet Rusya,





Türk edebiyatında deneme türünde yazılmış başlıca eserler ve yazarlar:


  • Ahmet Haşim'in Bize Göre (1928), Gurebahanei Laklakan (1928);
  • Ahmet Rasim'in Eşkâl-i Zaman (1918) ve pek çok yazısı;
  • Mahmut Sadık'ın Takvimden Yapraklar (1912);
  • Refik Halit Karay'ın Bir Avuç Saçma (1939), Bir İçim Su (1931), İlk Adım (1941), Üç Nesil Üç Hayat (1943), Makyajlı Kadın (1943), Tanrıya Şikâyet (1944);
  • Falih Rıfkı Atay'ın Eski Saat (1933), Niçin Kurtulmak (1953), Çile (1955), İnanç (1965), Pazar Konuşmaları (1966), Kurtuluş (1966), Bayrak (1970)
  • Nurullah Ataç (1898-1957),
  • Sabahattin Eyüboğlu (1908-1973),
  • Suut Kemal Yetkin (1903-1980),
  • Mehmet Kaplan (1915-1986),
  • Nurettin Topçu (1909-1975),
  • Salah Birsel (1919 ),
  • Vedat Günyol (1912 ),
  • Enis Batur (1952 ),
  • Cemil Meriç (19171987),
  • Mehmet Salihoğlu (1922 ),
  • Uğur Kökden (1934 ),
  • Nermi Uygur (1925 ) bunlardan birkaçıdır

 


İlgili Sayfalar

Edebiyat, Dil bilim, Kültür, Folklor, Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez,

 yazı, İnceleme, ve Araştırmalarınız bize başvurarak bu sitede Paylaşabilirsiniz.
 

  BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com


 
       Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.
Bu Edebiyat Türüne Yapılan Yorumlar
Bu edebiyat türüne henüz yorum yapılamış...
Yazıya Edebiyat Türüne Yorum Yaz
Yorum yazmak için üye girişi yapınız...